Myopie

Wat is myopie? 

Myopie of bijziendheid is een brekingsfout (refractie) van het oog waarbij de persoon voorwerpen ver weg niet scherp kan zien, maar wel nabij gelegen voorwerpen. Vandaar ook de naam bijziendheid. Myopie is een refractieafwijking in het optische systeem van het oog. Een te lang oog of een te sterke ooglens leidt ertoe dat de afbeelding scherp wordt geprojecteerd vóór het netvlies. Met behulp van een negatieve (min) lens kan dit verholpen worden.

Myopie begint meestal in de leeftijd van 6 tot 12 jaar. In de tienerjaren wordt het geleidelijk meer naarmate het oog groeit en de ooglengte toeneemt. Het brandpunt van de lichtstralen zal dan steeds verder voor het netvlies komen te liggen. Wanneer de volwassen leeftijd (bij ± 25 jaar) bereikt wordt, blijft de refractieafwijking meestal stabiel.

Wanneer bij uw zoon of dochter een progressieve vorm van myopie wordt waargenomen. Tot voor kort waren hiervoor geen behandelmogelijkheden. Echter, recente studies hebben laten zien dat atropine oogdruppels een remmend effect hebben op de groei van het oog.

 

Erfelijke factoren 

Dat myopie erfelijk is weten we eigenlijk al jaren. Welke genen hiervoor precies verantwoordelijk voor zijn, wordt nu in wetenschappelijke studies onderzocht. De kans op myopie bij uw kind is hoger als u of de andere ouder ook myopie heeft.

 

Omgevingsfactoren

Naast erfelijkheid zijn er omgevingsfactoren bekend die de kans op myopie beïnvloeden. Lang achter elkaar lezen of dichtbij op een scherm kijken (meer dan 30 minuten) vergroot de kans op myopie. Daarnaast heeft uw kind ook meer kans op myopie als hij of zij het leeswerk binnen 30 centimeter van het oog houdt. Kortom, zit uw kind letterlijk met zijn of haar neus in de boeken dan is er meer kans op myopie. Deze twee risicofactoren zijn te voorkomen door een pauze van 5 minuten in te lassen na 30 minuten lezen en te zorgen dat uw kind het boek niet te dichtbij houdt. Naast de risicofactoren is er ook een beschermingsfactor: buiten spelen. Uit bevolkingsonderzoeken is gebleken dat kinderen die veel buiten zijn (>3 uur per dag) minder myopie hebben. Veel buiten spelen en sporten is dus raadzaam als uw kind in de risicogroep voor myopie zit, het advies is 15 uur per week.

 

Lifestyle Advies:

  • Na 30 minuten dichtbijwerk (op minimaal 30 cm afstand) 5 minuten pauze houden
  • 2 uur overdag naar buiten, in het weekend een uur extra

 

Risico’s van hoge myopie

Bij de meeste mensen gaat myopie gepaard met een te lang oog. Een gemiddeld oog zonder brilsterkte is 23 millimeter lang, een bijziend oog is langer en de lengte kan wel tot meer dan 30 millimeter oplopen. Een ooglengte boven de 26 millimeter of een brilsterkte van -6 dioptrie of hoger noemen we hoge myopie. Vooral hoge myopie kan leiden tot verdunning van het netvlies. Tot het 40ste jaar merkt men daar niets van, na het 40ste jaar kunnen er echter problemen optreden. Er kunnen slijtageplekken van de gele vlek van het netvlies ontstaan, een bloeding (myope maculadegeneratie) of het netvlies kan loslaten. Bij hoge myopie is er ook een grotere kans op cataract (staar) en glaucoom (verlies van zenuwvezels bij de oogzenuw). De risico’s op deze aandoeningen nemen fors toe met iedere toename van de brilsterkte boven de -6 dioptrie en zij kunnen tot ernstige en blijvende slechtziendheid leiden. Deze risico’s nemen niet af na refractiecorrectie door middel van laser of een implantlens.

 

Correctie van de brilsterkte

De optische correctie van de myopie bestaat in de eerste plaats uit een bril. Bij oudere kinderen kunnen daarnaast ook contactlenzen worden voorgeschreven. De negatieve correctie van de bril of de contactlenzen zorgt ervoor dat het beeld weer scherp op het netvlies wordt afgebeeld. De orthoptist of de oogarts kan met behulp van een druppelonderzoek de brilsterkte exact bepalen. Zolang uw kind in de groei is zal dit regelmatig worden gedaan. De snelheid van toename van de brilsterkte verschilt sterk van kind tot kind, maar aanpassing van de bril of contactlenzen zal van tijd tot tijd nodig zijn om scherp te kunnen blijven zien.

 

Behandeling van de toename van de myopie

Om de toenemende lengte van het oog bij het kind te remmen zijn er verschillende methoden. Er zijn medicamenteuze (met medicijnen) behandelingen en niet-medicamenteuze (zonder medicijnen) behandelingen.

 

Medicamenteuze behandeling met Atropine oogdruppels

Uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat Atropine de meest effectieve methode is om de toenemende myopie te remmen. Atropine 0.5% en 1% zijn (in het eerste jaar van behandeling) is het meest effectief. Lagere concentraties (0.01% – 0.25%) zijn na 2 jaar bijna even effectief, waarbij er minder bijwerkingen te verwachten zijn.

 

Wat zijn de bijwerkingen van Atropine?

Atropine is een alkaloïde die van nature voor komt in bepaalde plantensoorten (Atropa belladonna). Een van de werkingen van Atropine is pupilverwijding en ontspanning van de inwendige scherp-stel (accommodatie) spieren van het oog.

Bij lage concentraties (b.v. 0.01%) zijn de bijwerkingen van pupilverwijding, verlies van accommodatie en leesproblemen minimaal en meestal niet storend. Bij hoge concentraties (b.v. 0.5%) kunnen kinderen die voor het eerst Atropine druppelen vaak de eerste dagen klagen over lichtgevoeligheid. Wij raden aan uw kind bij zonnig weer een goede zonnebril of pet te laten dragen. U kunt er ook voor kiezen om meekleurende glazen voor uw kind aan te schaffen. Door de ontspanning van de scherpstelspieren kunnen ze niet meer scherpstellen bij nabijwerk. De leesklachten die hierdoor ontstaan zijn vaak op te lossen door de vertebril af te zetten bij leeswerk. Soms moet er een leesbril of multifocale bril worden voorgeschreven; dit wordt na een maand na de start van de behandeling bepaald. Algemeen lichamelijke bijwerkingen komen bij minder dan 1% van de behandelde kinderen voor en kunnen bestaan uit rode ogen, koorts, huiduitslag, snelle hartslag, droge mond en gedragsstoornissen. Als een van deze bijwerkingen zich voordoet moet de behandeling worden gestopt.

 

Is Atropine gevaarlijk?

Atropine is een giftige stof indien je het in hoge dosis met de mond inneemt. Je mag het daarom niet opdrinken. Atropine als oogdruppel wordt echter al eeuwen lang gebruikt. In verschillende grote studies waarbij Atropine als oogdruppel langdurig gebruikt werd, werden geen ernstige gevolgen gezien. Ook werden in deze studies geen lichamelijke bijwerkingen waargenomen. Atropine als oogdruppel kan daarom veilig worden gebruikt voor de behandeling van toenemende myopie.

Strikte controle dient plaats te vinden door een oogarts. Voor patiënten met een kans op overgevoeligheid voor Atropine, zoals kinderen met het syndroom van Down, wordt gebruik afgeraden.

 

De behandeling van mijn kind met Atropine

Indien bij uw kind door de orthoptist of de oogarts toenemende myopie is vastgesteld zal mogelijk geadviseerd worden om te starten met Atropine oogdruppels. Eerst zal de brilsterkte met oogdruppels en de lengte van het oog bepaald worden.

Indien gestart wordt met Atropine, dient u elke dag in beide ogen voor het slapen te gaan druppelen. Soms heeft een kind alleen myopie aan een oog en in dat geval hoeft er maar in 1 oog gedruppeld te worden. De Atropine druppel wordt door uw oogarts voorgeschreven.

Afhankelijk van de leeftijd van uw kind en de mate van myopie (-toename) wordt de startdosering bepaald. Dit zal in veel gevallen in eerste instantie een lage concentratie zijn (0.01%). In sommige gevallen kan overwogen worden meteen met een hoge concentratie (0.5%) te starten, of als de lage concentratie onvoldoende werkt kan hierop worden overgestapt.

Atropine is pas na twee weken volledig uitgewerkt. Als u stopt met de behandeling zijn de pupillen daarom nog 2 weken groter dan normaal. Scherp stellen is echter al een dag na het stoppen van de behandeling normaal. Om deze reden is het belangrijk om de behandeling niet een dag over te slaan. Zoals boven al aangegeven, zal de orthoptist of oogarts 4 weken na het starten van de behandeling beoordelen of uw kind nog een leesbril of multifocale bril nodig heeft. Hoe lang de behandeling met Atropine moet worden voortgezet hangt af van de leeftijd en de brilsterkte. Per bezoek zal worden bepaald of er moet worden doorgegaan met de behandeling. Mocht uw kind ondanks de behandeling toch een snelle toename van de brilsterkte krijgen dan kan worden besloten naar een hogere concentratie te gaan. Mocht uw kind niet wennen aan de hoge concentratie Atropine dan kan worden besloten tot een lagere concentratie of een lagere druppelfrequentie. Tevens kan besloten worden tot een niet medicamenteuze behandeling van de myopie.

 

Instructies voor thuis:

Druppel dagelijks beide ogen, voor dat uw kind gaat slapen. (’s Avonds)

Bij veel hinder van het zonlicht eventueel een zonnebril dragen of meekleurende glazen in de bril. Neem zo nodig contact op met de orthoptist.

Bij leesklachten: eventueel leesbril noodzakelijk. Neem dan contact op met de orthoptist.

Indien er andere bijwerkingen van de druppels optreden, neemt u dan contact op met de huisarts.

 

Niet medicamenteuze behandeling

Wetenschappelijk onderzoek heeft laten zien dat multifocale of bifocale brillen een remmend effect kunnen hebben op de groei van het oog. Harde, vormvaste contactlenzen hebben een soortgelijk voordeel. Het effect van de niet-medicamenteuze behandeling is minder sterk dan een behandeling met Atropine. Tevens zijn er risico’s bij het dragen van contactlenzen.

 

Vraag en Antwoord

 

Hoe kom ik aan de Atropine?

Via de oogarts krijgt u een recept voor Atropine.

Is Atropine gevaarlijk?

Atropine is een giftige stof bij oraal gebruik en mag daarom oraal niet worden ingenomen en doorgeslikt.

Geeft Atropine blijvend letsel aan de ogen?

Langdurig gebruik van Atropine is in verschillende grote studies onderzocht. Er werden geen ernstige bijwerkingen geregistreerd.

Hoe lang moet mijn kind Atropine blijven gebruiken?

De orthoptist en oogarts zullen per keer een advies uitbrengen over het voortzetten van de behandeling. De gemiddelde behandelduur is 2-5 jaar.

 

Afspraak maken

Als u denkt dat uw kind in aanmerking komt voor myopiebehandeling, dan kunt u een afspraak maken bij de orthoptist in het Oogcentrum. (telefoon: 088-9191800).

Raadpleeg uw polisvoorwaarden bij uw zorgverzekeraar. Wij bieden u ruim de tijd om het bedrag eerst bij uw zorgverzekeraar te declareren en te ontvangen, voordat u het bedrag aan ons moet betalen.

 

Als u besluit zich te laten behandelen

Het is mogelijk dat de arts u bedenktijd heeft gegeven om tot een besluit te komen of u zich laat behandelen en/of welke behandeling u wenst te ondergaan. Als u besluit zich te laten behandelen, vernemen wij dat graag van u. U kunt dan telefonisch contact opnemen met onze medewerkers om een afspraak te maken.


Het Oogcentrum Noordholland vertelt u graag meer

Heeft u meer vragen naar aanleiding van deze informatie belt u ons dan gerust. De medewerkers van het Oogcentrum Noordholland staan voor u klaar en geven u deskundig antwoord op al uw vragen.

Oogcentrum Noordholland
W.M. Dudokweg 55
1703 DC Heerhugowaard

Telefoonnummer: 088-9191800
E-mail adres: info@oogcentrumnoordholland.nl

Openingstijden:
ma-vr 8.00-17.30 uur

Voor spoed zijn wij 24 uur bereikbaar 088-9191800